تبلیغات
تازه های عمران و معماری - مدیریت استراتژیك - فصل اول
دوشنبه 11 بهمن 1389

مدیریت استراتژیك - فصل اول

   نوشته شده توسط: علیزاده    نوع مطلب :کنترل پروژه ،

دگرگونی و تحولات شگرف در محیط خارجی سازمان‌ها سبب پیدایش رویكردی پویا به مدیریت با عنوان مدیریت استراتژیك شده است. برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری در شرایط ناپایدار محیط بیرونی، به عنوان دو وظیفه اصلی مدیریت، از چالش‌های بزرگ مدیران در دهه‌های اخیر بوده است. تلقی درست درباره سازمان به عنوان یك سیستم باز كه دائماً با محیط پیرامون خود در ارتباط بوده و از تغییر و تحولات آن تأثیر می‌پذیرد لزوم آشنایی و بهره‌گیری از دانش‌ مدیریت استراتژیك را دو چندان می‌نماید. این مقاله سعی دارد ضمن ارائه تصویری جامع از مدیریت استراتژیك، فرآیند اجرای آن را در سازمان بررسی نموده و درك عمیق‌تری از ...

دگرگونی و تحولات شگرف در محیط خارجی سازمان‌ها سبب پیدایش رویكردی پویا به مدیریت با عنوان مدیریت استراتژیك شده است. برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری در شرایط ناپایدار محیط بیرونی، به عنوان دو وظیفه اصلی مدیریت، از چالش‌های بزرگ مدیران در دهه‌های اخیر بوده است. تلقی درست درباره سازمان به عنوان یك سیستم باز كه دائماً با محیط پیرامون خود در ارتباط بوده و از تغییر و تحولات آن تأثیر می‌پذیرد لزوم آشنایی و بهره‌گیری از دانش‌ مدیریت استراتژیك را دو چندان می‌نماید. این مقاله سعی دارد ضمن ارائه تصویری جامع از مدیریت استراتژیك، فرآیند اجرای آن را در سازمان بررسی نموده و درك عمیق‌تری از مفاهیم مرتبط با این مقوله ایجاد نماید. تبیین برنامه‌ریزی استراتژیك و توسعه دیدگاه استراتژیك از دیگر موضوعاتی است كه این مقاله به ارائه آن خواهد پرداخت.
واژگان كلیدی
مدیریت، استراتژی، مدیریت استراتژیك، محیط سازمانی مأموریت سازمانی (بیانیه مأموریت)، چشم‌انداز سازمان برنامه‌ریزی استراتژیك.
مدیریت استراتژیك (Strategic Management)
مدیریت استراتژیك عبارت است از فرآیند تجزیه و تحلیل محیطی سازمان و اتخاذ تصمیم‌ها و انجام فعالیت‌هایی كه سبب ایجاد و تقویت مزیت‌های رقابتی برای سازمان می‌شود. اگرچه رویكرد مدیریت استراتژیك به سازمان یك رویكرد برونگراست ولی توجه به محیط درونی سازمان و نگرش جامع مدیریت استراتژیك به هر دو محیط از نقاط قوت آن محسوب می‌شود.
مدیریت استراتژیك را می‌توان راهكار خلق آینده سازمان نامید. مدیریت استراتژیك به جای پیش‌بینی آینده در ساختن آن نقش ایفا می‌كند. این رویكرد به مدیریت سبب پویایی سازمان شده و واكنش فعال و سازنده آن را در برابر تغییرات سریع محیطی در پی خواهد داشت. مدیریت استراتژیك رویكردی منعطف به مدیریت بوده و به جای برنامه ریزی محض به داشتن دیدگاه جامع در شرایط متحول محیطی تأكید می‌كند. در این خصوص داشتن تفكر خلاق لازمه مدیریت استراتژیك سازمان است.
تعریف استراتژی
واژه استراتژی (Strategy) از ریشه یونانی Strategema به معنای فرمانده ارتش، مركب از stratos به معنی ارتش و ago به معنای رهبر گرفته شده است. مفهوم استراتژی ابتدا به معنای فن هدایت تطبیق و هماهنگ‌سازی نیروها جهت نیل به اهداف جنگ در علوم نظامی بكار گرفته شد. با ورود این واژه به فرهنگ دانش مدیریت صاحب‌نظران این رشته تعاریف متعددی از آن ارائه كرده‌اند. از دیدگاه آنسف استراتژی انتخاب زمینه‌هایی از فعالیت است كه با اهداف سازمان منطبق باشد.   آلفرد چندلر نیز استراتژی را تعیین هدف‌های بلند مدت و تخصیص منابع به نحوی می‌داند كه برای تحقق اهداف ضرورت دارد. صرفنظر از تعاریف مختلف استراتژی وجوه مشترك و شالوده تعاریف را می‌توان به شرح ذیل بیان نمود :
1- تعیین رسالت و شخصیت‌ سازمان.
2- داشتن اهداف بلند مدت و فدا كردن فرصت‌های آنی برای رونق آینده.
3- داشتن تصویر جامع از محیط بیرونی سازمان و تعیین جایگاه سازمان در آن.
4- نگرش بلند مدت در تخصیص منابع و تصمیم‌گیری.
5- ضرورت انسجام درون‌سازمانی و تعهد مشترك عمومی در قبال برنامه و مسیر حركت.
6- انتخاب استراتژی به عنوان وسیله‌ای برای تحقق اهداف سازمان.
استراتژی‌ها به گونه‌های مختلفی تقسیم‌بندی می‌شوند. برخی از آنها بسیار كلی بوده و معیاری برای تدوین برخی از استراتژی‌های جزئی‌تر در سازمان می‌باشند. استراتژی‌های یكپارچگی، تمركز، تنوع و تدافعی از انواع مختلف استراتژی بشمار می‌روند كه شاخصی برای تدوین استراتژی‌های جزئی‌تر سازمان در خصوص بازاریابی منابع انسانی، مالی و عملیات (استراتژی‌های وظیفه‌ای Functional Strategy) می‌باشند. در میان استراتژی‌های وظیفه‌ای، استراتژی منابع انسانی (Human Resource Strategy) از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است. برخی از صاحبنظران معتقدند داشتن استراتژی مؤثر منابع انسانی می‌تواند برای دستیابی سازمان به اهدافش و ایجاد تغییرات بزرگ بسیار مفید واقع شود. استراتژی‌ منابع انسانی بر جذب، ارزیابی، انگیزش و آموزش كاركنان تمركز دارد.
جدول ذیل برخی از انواع و كاركرد استراتژی‌ها را نشان می‌دهد.
همانگونه كه ذكر شد هر یك از این استراتژی‌ها می‌تواند معیاری برای تدوین برخی از استراتژی‌های جزئی‌تر سازمان باشند.